Ana içeriğe geç

İnternetten silinmek mümkün mü?

ABD'li yazılımcı Jameson Lopp'un evine 2017'de sahte bir ihbarla polis baskını yapıldı. Sonra kendini internetten silmeye karar verdi. Anlattığı beş seviyeyi Türkiye'ye uyarladık.

Birisi polisi arayıp Lopp'un evinde birini vurduğunu ve rehine tuttuğunu söyledi. Silahlı ekip eve girdi. Polis gittikten sonra biri arayıp yeni baskınlar olmaması için fidye istedi. Bu olaya İngilizcede swatting deniyor. Saldırgan için gereken tek şey kurbanın ev adresiydi.

Her seviye bir öncekinden daha fazla gizlilik sağlar, ama daha fazla şeyden de vazgeçmeni ister. Çoğu kişi için ilk iki seviye yeterlidir.

Seviye Ne yaparsın? Bedeli Kimin için?
1. Takipçileri engelle Reklam ve takip engelleyici kurarsın Bazı siteler bozulabilir Herkes
2. Evdeki casusları sustur Akıllı cihazların veri göndermesini kesersin Kurulum ve bakım Çoğu kişi
3. Hesaplarını ayır Hayatının bölümleri için ayrı e-posta ve hesaplar Takip etmesi zahmetli Biraz uğraşan
4. Kayıtlardaki izini azalt Adresinin ve adının dolaştığı yerleri temizlersin Zaman, para, sürekli dikkat Tehdit altındakiler
5. Tamamen kaybol Telefonsuz, kimliksiz, iz bırakmadan yaşarsın Hayatın neredeyse tamamı Pratikte kimse

1. Takipçileri engelle

En kolay ve en etkili adım. Reklam engelleyici yalnızca rahatsız edici reklamları kaldırmaz, seni siteden siteye izleyen takipçileri de keser. Bu takipçiler hangi siteye girdiğini, ne aradığını, hangi cihazı kullandığını öğrenip senin hakkında bir profil çıkarır.

Bu profil sana gösterilen fiyatları ve seçenekleri de etkileyebilir. 2012'de bir seyahat sitesi Mac kullanıcılarına daha pahalı otelleri üst sıralarda gösterdi. Aynı oda için farklı fiyat istemedi, ama ne göreceğini cihazına göre belirledi.

uBlock OriginFirefox'ta en güçlü ücretsiz reklam ve takipçi engelleyici.Açık kaynakÜcretsizFirefoxReklam engellemeDetaylar

Bedeli: Bazı siteler düzgün çalışmayabilir. Gerekirse o sitede engelleyiciyi kapatırsın.

2. Evdeki casusları sustur

Akıllı televizyon, robot süpürge, akıllı hoparlör ve kameralar sürekli üreticilerine veri gönderebilir. Üreticiler de bu veriyi çoğu zaman "iş ortakları" ile paylaşır. Veri ne kadar çok yere giderse, sızma ihtimali o kadar artar. Robot süpürgenin çektiği görüntülerin ve akıllı hoparlör kayıtlarının başına gelenlere bak.

  1. Gerekmiyorsa akıllısını alma. Televizyonun akıllı olması gerekmiyorsa internete hiç bağlama.
  2. Bağlayacaksan misafir ağa koy. Donanım sayfasında anlattık.
  3. Ev ağında takipçileri engelle. NextDNS veya AdGuard DNS birkaç dakikada kurulur. Teknik bilgin varsa Pi-hole ile engellemeyi kendi küçük bilgisayarında yaparsın.

Bedeli: Ev ağın biraz karmaşıklaşır. Engelleyici bozulursa bazı cihazlar da çalışmayabilir. Bazı cihazlar ağın DNS ayarını dinlemeyip doğrudan kendi sunucularına bağlanır, DNS rehberine bak.

3. Hesaplarını ayır

Her şeyi tek bir e-posta adresine bağlamak, tek bir anahtarla bütün kapıları açmak gibidir. O adres sızınca bütün hesaplarının izi sürülebilir.

Lopp hayatını bölümlere ayırıyor ve her bölüm için ayrı bir kimlik kullanıyor. Bunu Türkiye'de şöyle yapabilirsin:

Bölüm Örnek
Resmî işler Banka, e-Devlet, operatör. Gerçek adın ve asıl e-postan.
Alışveriş ve üyelikler Her site için ayrı takma e-posta
Sosyal medya ve forumlar Ayrı bir e-posta ve takma ad

Bölümleri birbirine karıştırma. Takma adlı hesaba asıl telefon numaranı yazarsan ayrım biter. Türkiye'de hatlar kimlikle kayıtlı olduğu için ikinci bir hat da yine senin adına olur.

Gerçek bilgi isteyen yerde yanlış bilgi verme. Banka, operatör ve resmî kurumlar kimliğini doğrular. Ayrı kimlik demek ayrı isim değil, ayrı e-posta ve ayrı hesap demek.

Bedeli: Takip etmen gereken hesap sayısı artar. Şifre yöneticisi olmadan sürdürmek zordur.

4. Kayıtlardaki izini azalt

ABD'de ev ve araç sahipliği gibi kayıtlar büyük ölçüde herkese açıktır. Veri simsarları bunları toplayıp birinin adresini birkaç dolara satar. Lopp mülklerini şirketler ve vakıflar üzerine alarak, resmî işler için de ayrı ucuz bir ev kiralayarak adresini gizlemiş.

Türkiye'de durum farklı. Tapuda kimin adına kayıt olduğu herkese açık değil. Herkese açık parsel sorgusu konumu gösterir, sahibinin adını göstermez. Asıl sorun başka: Milyonlarca kişinin adresi sızıntılarla ve yasa dışı sorgu panelleriyle zaten dolaşıyor.

Bu yöntemleri Türkiye'de önermiyoruz

Nüfusa yanlış adres bildirmek ağır para cezası gerektirir. Şirket veya vakıf kurmak avukat işidir ve tek başına gizlilik garantisi vermez. Bunları yalnızca bir avukatla, gerçekten ciddi bir tehdit varsa düşün.

Türkiye'de yapabileceklerin:

  1. Şirketlerden verini sil. KVKK başvuru rehberinde kopyalayabileceğin bir metin var.
  2. Arama sonuçlarının kaldırılmasını iste. Yaygın Tehditler sayfasına bak.
  3. Kargoyu evine getirme. Teslimat noktaları ev adresini satıcıdan ve kuryeden saklar.
  4. e-Devlet'i kontrol et. Adına açılmış beklenmedik bir şey var mı, e-Devlet rehberine bak.
  5. Ciddi bir tehdit varsa adresini resmî kayıtlarda gizlet. Bu, koruma kararıyla mümkün. Takip rehberine bak.

Kendini ara. Lopp düzenli olarak para verip kendisini özel dedektiflere araştırtıyor. Sen bunu kendin yapabilirsin: Adını, telefonunu, e-postanı ve kullanıcı adlarını arama motorlarında arat. Have I Been Pwned ile hangi sızıntılarda geçtiğine bak. Başkasının bilgisini aratmak için yasa dışı panelleri asla kullanma.

Bedeli: Zaman, para ve sürekli dikkat. Lopp bu seviyede rahat uyuduğunu söylüyor, ama hiç gevşememesi gerektiğini de ekliyor.

5. Tamamen kaybol

Bu seviyede telefon, akıllı cihaz ve yeni model araba yok. Kimlik isteyen hiçbir hizmeti kullanmazsın, bu yüzden uçak ve tren de yok. Kimseyle temas etmezsen kimse de bilgini sızdıramaz.

Türkiye'de bu neredeyse imkânsız. Otellerin konaklayanların kimliğini kolluğa bildirmesi gerekiyor. Hatlar, bankalar ve birçok hizmet kimlik istiyor. Lopp da kendi anlatımına göre bu seviyeye geçmedi, dördüncüde durdu.

Sana hangisi yeter?

  • Çoğu kişi: Birinci ve ikinci seviye, üçüncüden de takma e-posta yeterli. Bir akşamda yaparsın.
  • Herkese açık çalışan, taciz veya tehdit alan biri: Dördüncü seviyeden yapabildiklerin ve takip rehberi.
  • Beşinci seviye: Gizlilik değil, başka bir hayat.

Nerede durman gerektiğini Kendine Bir Plan Yap sayfasıyla bulabilirsin. Hepsini birden yapmak zorunda değilsin, birinci seviyeden başla.

Kaynaklar

Son kontrol: 10 Kasım 2026