Ailene yardım et

Annen dolandırıcıya kanmasın, çocuğun internette yalnız kalmasın. İkisinde de işe yarayan şey aynı: sakin bir konuşma ve birkaç doğru ayar.

Şu anda bir şey oluyorsa

Para gittiyse veya kod verildiyse hemen bankayı ara, sonra dolandırıcılık rehberine geç. Bir çocuk tehlikedeyse 112'yi ara. Çocuğa yönelik istismar veya ihmal için ALO 183'e ulaşabilirsin.

Bu sayfa iki bölümden oluşuyor: büyüklerin ve çocuklar ve gençler.

Büyüklerini dolandırıcılardan koru

Türkiye'de sık görülen tuzaklar

Tuzak	Nasıl başlar?	Örnek veya uyarı
Sahte polis, savcı, asker	"Adın ve hesabın soruşturmaya karıştı." Para veya altın ister.	Emniyet bu kalıba karşı uyarıyor. Ocak 2024'te basına yansıyan bir olayda İstanbul'da yaşlı bir kadın yaklaşık 600 gram altınını böyle kaptırdı.
Sahte banka çalışanı	Düşük faizli kredi teklif eder, telefona gelen kodu ister.	Ekim 2023'te açıklanan bir operasyonda şüphelilerin bu yöntemle mobil bankacılık hesaplarını ele geçirdiği öne sürüldü.
İade veya ödül vaadi	"Kart aidatı iadeniz, primiz var" der, şifre veya kart bilgisi ister.	Bankalar Birliği Ekim 2024'te bu bahanelere karşı uyardı.
Telefona uygulama kurdurma	"Güvenlik için" bir uygulama yükletir, sonra telefonu uzaktan kullanır.	Bankalar Birliği uzaktan erişimle para çalma girişimlerine karşı uyarıyor.
Sahte yatırım reklamı	"Devlet destekli yatırım" der, ünlülerin görüntüsünü kullanır.	Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Temmuz 2025'te uyardı. Haziran 2024'te Bakan Şimşek'in yapay zekâyla üretilmiş sahte videoları dolaştı.
Yakının gibi yazma veya arama	"Annecim, başım dertte, hemen para lazım."	Çalınan hesaplardan para istenir. Yapay zekâyla ses taklidine dair uzmanlar uyarıyor, ama Türkiye'de bu yöntemin kullanıldığı belgeli bir olay bulamadık.

Polis veya savcının telefonda para ya da altın istemesi tek başına yeterli alarmdır. Telefonu kapatıp 155'i aramasını söyle.

Aile parolası koyun

FBI, ses taklidine karşı aile içinde gizli bir kelime belirlemeyi öneriyor. Bir aile sohbetinde kolayca kurabilirsin.

Bir kelime seçin. Sosyal medyada geçmeyen, tahmin edilemeyen bir şey olsun. Evcil hayvanın adı olmasın.
Yüz yüze söyleyin. WhatsApp'a yazmayın.
Kuralı koyun. Para, kod, kaza veya gözaltı konuşulursa parola sorulur. Yoksa telefon kapanır.
Geri arayın. Gelen numarayı değil, rehberde kayıtlı numarayı arayın.
Prova yapın. Bir kez deneyin. Sormak ayıp değil, kuralı konuşmuş olmanız bunu kolaylaştırır.

Parola tek başına yetmez. Hesabı ele geçirilen biri parolayı eski sohbetlerde yazmış olabilir, bir yakının da stres altında unutabilir. Geri arama adımını atlamayın.

Telefonunu sakince kur

Telefonunu elinden alma. Yanına otur, ne yaptığını anlat, ondan izin al. Kendi telefonunu yönetebildiğini hissetsin.

Güncellemeleri aç, ekran kilidi koy. Kilidi birlikte belirleyin, sen ezberleme.
Bilinmeyen aramaları azalt. iPhone'da Ayarlar → Uygulamalar → Telefon bölümünden bilinmeyen numaraları sessize alabilirsin. Google'ın Telefon uygulamasında spam aramaları filtreleme seçeneği var, ama bu numaralar Google'a gönderilebilir. Android'de menü markaya göre değişir. Hastane veya kargo aramaları da kaçabilir, bunu ona söyle.
WhatsApp'ı koru. Ayarlar → Gizlilik → Aramalar altından bilinmeyen arayanları sessize al. Gizlilik → Gizlilik Kontrolü bölümünden iki adımlı doğrulamayı aç.
Yüklü uygulamalara birlikte bak. Tanımadığınız uzaktan erişim uygulaması varsa önce konuşun. Yeni uygulama yalnızca resmî mağazadan.
Bankayı arayın. İşlem bildirimleri açık olsun. Havale limitinin düşürülüp düşürülemeyeceğini sorun.
Kâğıda yaz, görünür yere as. "Kod verme. Telefonu kapat. Beni ara." Altına senin numaranı, bankanın kart arkasındaki numarasını ve 155'i yaz.

Konumunu paylaşmak istiyorsa bunu yalnızca onun rızasıyla yap ve nasıl kapatacağını göster. Gizli takip neden kötü, takip rehberinde anlatıyoruz. e-Devlet hesabını korumak için e-Devlet rehberine bak.

Para gittiyse

Azarlama. Utanan insan ikinci kez kandırılır ve sana anlatmaz. "Bana da olabilirdi" de, çünkü doğru.
Bankayı hemen arayın. Kartı ve hesabı kapattırın, işlemleri bildirin.
Kanıtları saklayın. Telefona dokunmadan mesajların, aramaların ve dekontların görüntüsünü alın.
Birlikte başvurun. Adımlar dolandırıcılık rehberinde var.
Hesap da gittiyse hesabım çalındı rehberine geçin.
Bir süre yakında ol. Dolandırıcılar "paranı geri alırız" diye yeniden arayabilir.

Çocuklar ve gençler

Türkiye'de yaş sınırı artık kanunda

Kural	Durum	Ne diyor?
15 yaş sınırı	Yürürlükte	Sosyal ağlar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremez. Kural 1 Kasım 2026'da başladı.
Yaş doğrulama	Yürürlükte	Doğrulama e-Devlet üzerinden üretilen bir belirteçle yapılır. Belirteç yalnızca 15 ve 18 yaş eşiğini gösterir.
Mevcut hesaplar	Geçiş süresi	Doğrulanmamış hesaplar için son tarih 31 Mart 2027. 15 yaş altı olduğu anlaşılan hesap bildirimle kapatılır. Ücretsiz itiraz edilebilir, itiraz bitene kadar veriler silinmez.
WhatsApp, Telegram, Discord	Net değil	Kanun uygulama adı saymıyor. Kaynaklar farklı şeyler yazıyor.
e-Devlet ekranı	Doğrulayamadık	Bir hukuk bürosu 7 Kasım 2026'da bu hizmeti e-Devlet'te bulamadığını yazdı. Biz kendimiz test etmedik.

Bu kuralın iptali için Haziran 2026'da Anayasa Mahkemesi'ne başvuruldu. Sonucunu doğrulayamadık.

Haberlere göre 15-17 yaş hesapları için şu kurallar geliyor: hesap gizli olacak, canlı yayın ve sonsuz kaydırma olmayacak, kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek, mesajlar yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplardan gelecek. Ebeveyn araçları sunulacak ve açıldığında çocuğa söylenecek.

Yaptırımlar platformlara yönelik. Çocuğa veya anne babaya ceza öngören bir hüküm bulamadık. Yönetmeliğin ayrıntılarını haberlerden ve hukuk bürolarının özetlerinden aktardık, tam metin Resmî Gazete'de. Bu bölüm hukuki tavsiye değildir.

Yaşa göre kurulum

Aşağıdaki tablo bizim önerimiz, resmî bir standart değil. Çocuğunu sen tanırsın.

Yaş	Öneri
İlkokul	Telefon gerekiyorsa ortak cihaz veya senin hesabına bağlı çocuk hesabı. Uygulama indirme onaylı. Sosyal medya yok. Görüntülü görüşme senin yanında.
Ortaokul, 15 yaş altı	Kendi çocuk hesabı, süre sınırı, gece şarjı odanın dışında. Sosyal medya hesabı kanunen yok. Oyun sohbetlerini ve mesajlaşmayı birlikte konuşun.
15-17 yaş	Denetimi azaltın, konuşmayı artırın. Gizli hesap, iki adımlı doğrulama, tanımadıklarından mesaj yok. Konum paylaşımı karşılıklı anlaşmayla.

Resmî araçlar

iPhone ve iPad. Aile Paylaşımı'nı kur, çocuğa kendi Çocuk Hesabı'nı aç. Sonra kendi telefonundan Ayarlar → Aile → çocuğunun adı → Ekran Süresi yolunu izle. Satın Alma İzni, süre sınırları, iletişim kısıtları ve içerik sınırları buradadır. İletişim Güvenliği, çıplaklık içeren fotoğrafları bulanıklaştırabilir.

Android. Google Family Link ile uygulama onayı, ekran süresi ve cihaz konumu yönetilir.

Zayıf yanlarını da bil:

Family Link, iPhone ve iPad'i denetleyemez. Süre sınırı cihaz başına işler.
Google, 13 yaşını (veya ülkendeki sınırı) geçen çocuğun hesabını kendisinin yönetebileceğini söylüyor.
Hiçbir araç arkadaşının telefonunu, ikinci hesabı veya okul bilgisayarını görmez.

Sosyal medya ayarları

Yer	Ne yapmalı?
Instagram	Genç Hesaplar Türkiye'de Mayıs 2025'te açıldı. Hesaplar varsayılan olarak gizli. Ebeveyn gözetimini çocuğunla birlikte aç.
TikTok	Aile Eşleştirme ile süre, yorum, arama ve hesap gizliliği yönetilir. TikTok, doğrudan mesajı 16 yaş altına kapalı tuttuğunu söylüyor.
YouTube	13 yaş altı (veya yerel sınır) için Family Link ile gözetimli hesap ya da YouTube Kids. Gözetim eklemek abonelik ve yorum gibi verileri silebilir, önce oku. 15 yaş kuralının YouTube'da nasıl uygulanacağı henüz net değil.
Hepsinde	Hesap gizli, konum kapalı, tanımadık kişilerden mesaj yok. Profilde okul adı ve tam ad olmasın. Yapay zekâ sohbetleri için şu sayfaya bak.

Gizlice izleme, konuş

KVKK da yapay zekâ rehberinde dijital ebeveynliğin yalnızca kontrol kurmak olmadığını, çocuğun teknolojiyle ilişkisini anlamayı da içerdiğini söylüyor. Bu bizim de görüşümüz.

Söyleyerek kur. Ne gördüğünü, ne görmediğini anlat. Yaş büyüdükçe azaltacağını da.
Gizli takip uygulaması kurma. Çocuğun bulursa güven biter, sorun çıktığında sana gelmez. Bu uygulamalar başka risklere de kapı açar, takip rehberine bak.
Bir kural koy: "Ne olursa olsun bana gelebilirsin, telefonunu bu yüzden almayacağım." Çocuklar çoğu zaman telefonu kaybetme korkusuyla anlatmaz.

Çocuğunun fotoğrafını paylaşmadan önce

Buna sharenting deniyor. Türkiye'de buna özel bir kanun bulamadık. Bianet'e konuşan bir avukata göre çocuğun görüntüsü kişisel veridir ve Anayasa, Medeni Kanun ve KVKK çerçevesinde çocuğun yararı esastır. Bu bir hukukçunun yorumu, kesin bir mahkeme kararı değil.

KVKK, paylaşılan çocuk fotoğraflarının kötü niyetli kişilerce deepfake içeriğe çevrilebileceği konusunda uyarıyor.

Sor. Anlayacak yaştaysa ona göster, "hayır" derse paylaşma.
Okulu ele verme. Forma, servis, okul kapısı, rutin saatler olmasın.
Banyo, plaj, utanacağı anlar olmasın. Bugün tatlı olan, on yıl sonra başka olur.
Yüzünü göstermek zorunda değilsin. Arkadan çekim de güzel olur.
Küçük bir kitleyle paylaş. Fotoğraftaki konum bilgisi için metadata rehberine bak.

Eskiden paylaşılmış bir fotoğraf için Google, 18 yaş altındakilerin görsellerini arama sonuçlarından kaldırma talebi kabul ediyor. Sadece Google sonuçlarından kalkar, sitedeki fotoğraf durur. Kendi yönettiğin hesaptaki görseller kapsam dışıdır, onları kendin sil.

Grooming: yetişkinin çocuğu kandırması

Grooming, bir yetişkinin cinsel amaçla çocuğun güvenini kazanmasıdır. Çoğu zaman oyunda veya sosyal medyada "arkadaş" olarak başlar.

Dikkat etmen gerekenler: çok daha büyük bir "arkadaş", açıklanamayan hediye veya oyun parası, sohbeti özel bir uygulamaya taşıma isteği, "kimseye söyleme" baskısı, ani gizlilik. Bunlar normal ergenlik davranışlarına da benzer. Tek işarete değil, ani değişime bak.

Sakin kal, suçlama. "Bana söylediğin için iyi ki" de. Suçlu çocuk değil.
Silme. Mesajları, kullanıcı adlarını, bağlantıları ve tarihleri koru.
Karşı tarafla konuşma. Yüzleşme, tehdit etme. Delil kaybolur, çocuk daha fazla tehlikeye girer.
Şantaj varsa ödeme yapma. Ödemek bitirmez, daha fazlası istenir.
Görüntüyü çoğaltma. Kimseye gönderme, indirme, delil diye bir yere yükleme. Çocuk içeren müstehcen görüntüleri bulundurmak da suçtur. Polise adres ve kullanıcı adını ver, cihazı olduğu gibi götür.
Bildir. Aşağıdaki kanalları kullan. Kanıtı aldıktan sonra kişiyi engelle.
Destek al. Çocuğun utanç ve korku yaşıyorsa bir uzmandan yardım iste.

Çıplak veya cinsel görüntüsü yayıldıysa ya da yayılmasından korkuyorsa Take It Down işe yarayabilir. Sitenin Türkçe seçeneği var. Dosya cihazdan çıkmaz, yalnızca dijital parmak izi gönderilir. Sadece katılımcı platformlarda ve şifresiz alanlarda çalışır, yani garanti değildir.

Nereye başvurursun?

Kanal	Ne için?	Bilmen gereken
112	Acil tehlike	Beklemeden ara.
ALO 183	Çocuğa, yaşlıya yönelik ihmal, istismar, şiddet	7 gün 24 saat, ücretsiz. Aile Bakanlığı'nın hattı.
İhbar Web	İnternetteki suç içeriği	Çocukların cinsel istismarı kategorisi var. Tam adres (URL) ister, kimlik vermek isteğe bağlı. Bugün Siber Güvenlik Başkanlığı'nın adıyla yayında.
Polis, savcılık, Siber Suçlar Şubesi	Suç duyurusu	Emniyet, bilişim suçlarında imzalı dilekçeyle şahsen başvurmayı anlatıyor. Çocuk söz konusuysa yanında yetişkin olsun.
Platformun bildir düğmesi	Hesabı veya içeriği kaldırtmak	Kanıtı aldıktan sonra kullan. Polis başvurusunun yerini tutmaz.
İnternet Yardım Merkezi	Bilgi ve yönlendirme	Cevapları tavsiye niteliğindedir, ihbar kanalı değildir.

Emniyet'in sayfası çocuk içerikli sitelerde ekran görüntüsü almayı da öneriyor. Biz sayfanın adresini not etmeni, görüntüyü cihazına almamayı öneriyoruz. Nasıl ilerleyeceğini polise sor.

Kaynaklar

Son kontrol: 9 Kasım 2026