Ana içeriğe geç

Yanlış bilinenler

Gizlilik konusunda en çok zarar veren şey, kendini güvende sanmaktır. Sık duyduğumuz yanlışları burada topladık.

"Açık kaynak her zaman güvenlidir"

Kodun herkese açık olması, birinin onu gerçekten incelediği anlamına gelmez. Özellikle küçük projelerde kimse bakmamış olabilir. Açık geliştirme süreci kötüye de kullanılabilir: XZ Utils olayında güven kazanan biri koda arka kapı ekledi.

Yine de açık kaynak önemli bir avantajdır. Kod bağımsız olarak denetlenebilir, sorunlar daha açık konuşulur, şüpheli bir davranış başkası tarafından yakalanabilir.

"Kapalı kaynak daha güvenlidir"

Bu da doğru değil, ama tersi de doğru değil. Kapalı kaynak yazılımlar daha az şeffaftır, yine de bağımsız şirketlerce denetlenebilir ve araştırmacılar açıklarını bulabilir. Örneğin önerdiğimiz 1Password kapalı kaynak. Bunu zayıf yanı olarak yazıyoruz, ama tek başına kötü olduğu anlamına gelmiyor.

Her aracı kendi başına değerlendir: Bağımsız denetim var mı? Açıklar nasıl duyuruluyor? Şirketin geçmişi nasıl? Bu yüzden her araç sayfamızda bir "Zayıf yanı" bölümü var.

"Gizlilik odaklı diyorsa güvenebilirim"

Reklam dili ve gizlilik politikası tek başına kanıt değildir. Önce asıl sorunun ne olduğunu bul, sonra o sorunu teknik olarak çözen aracı seç.

Google Drive'dan kaçmak istiyorsan asıl sorun, dosyalarını şirketin okuyabilmesidir. Uçtan uca şifreleme sunmayan "gizlilik dostu" bir servise geçersen sorun çözülmez, yalnızca güvendiğin şirket değişir. Uçtan uca şifreleme sunan bir bulut servisi seçebilir ya da dosyalarını yüklemeden önce Cryptomator ile şifreleyebilirsin.

Politika önemlidir, ama teknik güvenceden sonra gelir. En iyi güven, güvenmek zorunda kalmamaktır.

"VPN'e geçtim, artık güvendeyim"

VPN, internet trafiğini operatörünün görmesini engeller, ama aynı şeyleri artık VPN şirketi görebilir. Yani riski ortadan kaldırmaz, güveni bir yerden başka bir yere taşır.

  • Güvenini taşıyacağın şirketi dikkatle seç: VPN önerilerimiz.
  • Uçtan uca şifrelemeyi yine kullan.
  • VPN seni anonim yapmaz. Hesabına girersen site seni yine tanır. IP adresi rehberine bak.

"Gizli sekmede kimse görmez"

Gizli sekme yalnızca geçmişin kendi cihazında kalmasını engeller. Google'ın kendi yardım sayfası da bunu söylüyor: Girdiğin siteler, ağı yöneten okulun veya işverenin, internet operatörün ve sitelerde çalışan Google hizmetleri etkinliğini görmeye devam edebilir.

Google 2024'te Chrome'un gizli modunda toplanan verilerle ilgili bir davada milyarlarca kaydı silmeyi kabul etti.

"Ne kadar karmaşıksa o kadar iyi"

Beş e-posta, üç telefon ve akılda tutulması gereken kurallardan oluşan düzenler kâğıt üzerinde güzel görünür. Gerçek hayatta bir gün bir şeyi unutursun.

  1. Her adımın bir amacı olsun. İstediğin şeyi en az adımla nasıl yaparsın?
  2. Unutkanlığına güvenme. İnsan yorulur ve unutur. Şifre yöneticisi ve otomatik yedek gibi kendiliğinden çalışan yöntemleri seç.
  3. İhtiyacın kadar koru. Herhangi bir küçük dikkatsizlikle bozulacak "kırılmaz" bir düzen kurmanın anlamı yok.

Basit bir model: Üç kimlik

Kendine şu soruyu sor: Bu işi yaparken kim olduğum biliniyor mu?

Kimlik Nerede? Ne yapmalı?
Bilinen kimlik Banka, e-Devlet, kira sözleşmesi, operatör, fatura Adın zaten biliniyor. VPN veya Tor burada işe yaramaz, bazen işini bozar.
Takma ad Forum, oyun, sürekli kullandığın sosyal medya hesabı Adın bilinmez, ama aynı isim durduğu için zamanla iz birikir. VPN IP adresini gizlemeye yardım eder.
Anonim kimlik Kısa süreli, tek amaçlı hesaplar Uzun süre korumak çok zordur. Tor kullan, kısa tut, değiştir.

Üçünü birbirine karıştırmak en sık yapılan hatadır. Takma adınla açtığın hesaba kişisel e-postanı veya telefonunu bağlarsan ayrım biter. Türkiye'de telefon hatları kimlikle kaydedildiği için SMS doğrulaması kimliğini hesaba bağlayabilir.

Yazma biçimin de ipucudur. Kullandığın ifadeler, konular, yazım hataların ve hatta anlık sohbette yazma ritmin seni ele verebilir. Uzun süre aynı takma adla yazan biri, zamanla düşündüğünden çok şey anlatır.

Kargo adresini de koruyabilirsin

Trendyol Gel-Al, Hepsimat, Kargopark ve PUDO gibi noktalardan teslim almak, ev adresini satıcıya ve kuryeye vermemeni sağlar. Mağazanın ödeme ekranında çıkıp çıkmadığına bak. Adın ve telefonun yine satıcıda kalır.

Yabancı rehberlerdeki kripto önerisi

Bazı rehberler anonim ödeme için kripto para önerir. Türkiye'de kripto varlıkların ödemelerde kullanılması 2021'den beri yasak ve platformlar MASAK düzenlemelerine tabi. Bu yüzden böyle bir öneri yapmıyoruz. Anonimlik, yasa dışı bir işi de yasal hâle getirmez.

Kaynaklar

Son kontrol: 9 Kasım 2026