Ana içeriğe geç

Metadata nedir, seni nasıl ele verir?

Mesajın şifreli olabilir, ama kiminle ve ne zaman konuştuğun çoğu zaman değildir. Fotoğrafının içinde de evinin konumu yazıyor olabilir.

Metadata nedir?

Metadata, bir içeriğin kendisi değil, onun hakkındaki bilgidir. Bir mektup düşün. Zarfı açmasan bile kimden kime gittiğini, hangi postaneden ne zaman atıldığını görürsün. Metadata o zarfın üstüdür.

Nerede? İçinde neler olabilir?
Fotoğraf ve video Çekildiği konum, tarih ve saat, telefon modeli, düzenlendiği uygulama
Word, PDF ve diğer belgeler Yazarın adı, şirket, oluşturma ve düzenleme tarihleri
İletişim Kiminle, ne zaman, ne kadar süre konuştuğun, hangi cihazı ve bağlantıyı kullandığın

Gerçek hayatta ne yapabilir?

  • Bir fotoğraf, saklanan birinin yerini söyledi. Aralık 2012'de Vice dergisi, kaçmakta olan John McAfee ile çektiği bir fotoğrafı yayımladı. Dosyadaki GPS bilgisi Guatemala'yı gösteriyordu, McAfee kısa süre sonra orada yakalandı.
  • Bir disket, seri katile giden yolu açtı. Dennis Rader 2005'te bir televizyon kanalına disket gönderdi. Silinmiş dosyanın bilgileri bir kilise bilgisayarını ve "Dennis" adlı kullanıcıyı gösteriyordu. Polis sonra DNA delili de ekledi.
  • Arama kayıtları özel hayatı açığa çıkardı. Stanford araştırmacıları 2016'da 800'den fazla gönüllünün telefon kayıtlarını inceledi. Konuşmaları dinlemeden, yalnızca kiminle ne zaman görüşüldüğüne bakarak sağlık gibi hassas bilgileri çıkarabildiler.
  • Devletler de bunu ciddiye alıyor. Eski NSA ve CIA başkanı Michael Hayden 2014'te "Metadata'ya dayanarak insan öldürüyoruz" dedi. Ardından bunun ABD vatandaşlarından toplanan veriler için geçerli olmadığını ekledi.

Hangi uygulama konumu siliyor?

Kısa cevap: Büyük platformlar herkese açık gönderilerde konumu genellikle siliyor. Asıl risk, fotoğrafı dosya olarak göndermekte.

Bu tablo bizim testimiz değil

Uygulamaları kendimiz denemedik. Sonuçların çoğu, metadata temizleme aracı da sunan sitelerin testlerinden geliyor ve bazı platformlarda birbirini tutmuyor. Uygulamalar bu davranışı haber vermeden değiştirebilir. Önemli bir fotoğrafta tabloya güvenme, göndermeden önce kendin temizle.

Sosyal medya

Nerede paylaşıyorsun? Konum başkasına gider mi? Neye dayanıyor?
Instagram gönderi, Hikâye, Reels Silindi İki test
Facebook ana akış Silindi İki test
X Silindi İki test
TikTok gönderi Silindi İki test
Snapchat Snap Silindi Tek test
LinkedIn gönderi Silindi Tek test
Reddit Silindi Tek kaynak, test yöntemi yazmıyor
Instagram, X, TikTok özel mesaj Bazen kalıyor Tek test, yüksek kaliteli gönderimlerde
Facebook Messenger dosyası, Gruplar, Marketplace Bazen kalıyor Tek test
LinkedIn PDF, Word, sunum Kalıyor Tek test: yazar adı ve tarihler. Konum denenmemiş.

Mesajlaşma ve dosya gönderme

Nasıl gönderiyorsun? Konum karşıya gider mi? Neye dayanıyor?
Signal fotoğraf Silindi Signal geliştiricileri
WhatsApp normal fotoğraf Çoğunlukla silindi Testler
Google Fotoğraflar paylaşımı Varsayılan kapalı Google'ın açıklaması
WhatsApp en iyi kalite Bazen kalıyor Tek testte her dört gönderimde yaklaşık bir
Signal dosya olarak Kalabilir Kaynaklar kesin konuşmuyor
Telegram normal fotoğraf Kaynaklar çelişiyor Bir kısmı siliyor, bir kısmı silmiyor diyor
Discord Kaynaklar çelişiyor Şirketin tek açıklaması 2018'den
WhatsApp belge olarak Kalıyor Birden çok test
Telegram dosya olarak Kalıyor Birden çok kaynak
iMessage ve AirDrop Kalıyor Konumu Seçenekler'den kapatmazsan
E-posta eki Kalıyor Dosya olduğu gibi gider

Bluesky ve Mastodon için güvenilir bir kaynak bulamadık.

Silindi yazması, şirket görmedi demek değil

Tablo başkalarının ne görebildiğini anlatıyor. Platform dosyayı yüklenirken okuyabilir. TikTok gizlilik politikasında içeriğin ne zaman, nerede ve kim tarafından oluşturulduğu bilgisini topladığını yazıyor. Facebook da 2021'de bir gazeteciye EXIF verisini topladığını doğruladı.

Paylaşmadan önce temizle

  1. iPhone'da tek fotoğraf için: Paylaş → Seçenekler yolunu aç ve Konum'u kapat. Her paylaşımda tekrar etmen gerekir.
  2. iPhone'da kalıcı olarak: Ayarlar → Gizlilik ve Güvenlik → Konum Servisleri → Kamera bölümünde Hiçbir Zaman'ı seç.
  3. Android'de: Kamera uygulamasının ayarlarında konum etiketini kapat. Adı markaya göre değişir. Var olan fotoğrafları ExifEraser ile temizle.
  4. Bilgisayarda: ExifCleaner içine sürükle.
  5. Uygulama kurmadan: Perde Metadata Temizleyici fotoğrafı burada, tarayıcının içinde temizler. Fotoğraf hiçbir yere yüklenmez.
  6. Word belgelerinde: Dosya → Bilgi bölümünden belgeyi denetle ve kişisel bilgileri kaldır. Menü adı sürüme göre değişir.
ExifCleanerDosyayı pencereye sürükle, metadata'sı silinsin. Bilgisayar için.Açık kaynakÜcretsizWindowsmacOSDetaylarExifEraserAndroid'de fotoğraflardan metadata'yı siler, izin istemez.AndroidAçık kaynakÜcretsizDetaylarMetaphoiPhone'da fotoğrafın konumunu görür, silersin. Kapalı kaynak, ücretli.iOSÜcretliKapalı kaynakDetaylar

Bir uygulamayı kendin test et

  1. Herkese açık bir yerde konumu açık bir fotoğraf çek. Evinde çekme.
  2. Fotoğrafa konum yazıldığını doğrula. Metapho veya ExifTool kullanabilirsin.
  3. İkinci bir hesaba veya arkadaşına gönder.
  4. Gelen dosyayı indir ve yeniden kontrol et. Normal fotoğraf ve dosya olarak göndermeyi ayrı ayrı dene.

Özel fotoğraflarını "EXIF görüntüleyici" sitelerine yükleme. Gizlemek istediğin bilgiyi başka bir siteye vermiş olursun. Fotoğrafı yüklemeden bakmak için Metadata Temizleyici'yi kullanabilirsin.

Ekran görüntüsü almak çözer mi?

Dosyadaki bilgiyi çoğunlukla kaldırır, fotoğrafın içindekini kaldırmaz. Tabela, pencereden görünen manzara, plaka, okul kıyafeti veya aynadaki yansıma yerini söyleyebilir. Google da konumu paylaşmasan bile karşındakinin fotoğraftaki yerlerden tahmin edebileceğini söylüyor.

İletişimin metadata'sını silemezsin

Fotoğraftaki bilgiyi temizleyebilirsin, ama bir mesajı göndermek için bir yerlerde "kimden kime" bilgisi işlenir. Uçtan uca şifreleme mesajın içeriğini korur, bu zarfı kaldırmaz.

Bu yüzden uygulamanın ne kadarını sakladığı önemli. Signal, 2016'daki bir mahkeme talebinde yalnızca kayıt tarihini ve son bağlanma tarihini verebildiğini yayımladı. Signal ve diğer seçenekler için mesajlaşma önerilerimize bak. Arama ve SMS kayıtları ise operatöründe kalır.

Kaynaklar

Son kontrol: 9 Kasım 2026