Şifreler
Hesaplarınla saldırganın arasında çoğu zaman yalnızca bir şifre vardır. Birkaç basit kural, en yaygın saldırıların büyük kısmını boşa çıkarır.
En önemli kural: Her hesaba ayrı şifre
Bir sitenin veritabanı sızdığında saldırganlar aynı e-posta ve şifreyi başka sitelerde de dener. Buna şifre doldurma denir. Şifren ne kadar güçlü olursa olsun fark etmez, çünkü onu zaten ellerine geçirmişlerdir. Yemeksepeti sızıntısı gibi olaylardan sonra asıl tehlike budur.
Şifreyi kendin uydurma
Doğum tarihi, takım adı, çocuğunun adı veya Galatasaray1905! gibi şifreler sandığından kolay tahmin edilir. Şifre yöneticisinin üreteciyle rastgele, uzun şifreler oluştur. Sitenin izin verdiği kadar uzun olsun.
| Ne için? | Ne kullanmalı? |
|---|---|
| Sitelerdeki hesaplar | Şifre yöneticisinin ürettiği rastgele şifre |
| Şifre yöneticisinin ana şifresi, disk şifresi | Ezberleyebileceğin, rastgele kelimelerden oluşan bir parola |
Ezberlemen gereken şifre: Kelime parolası
Yalnızca birkaç şifreyi aklında tutman gerekir. Bunlar için rastgele kelimeler kullan. Şuna benzer: maple fiddle orbit seven lantern cactus pillow. Bu örneği kullanma, kendin üret.
Gücü kelimelerin karmaşıklığından değil, rastgele seçilmesinden gelir. EFF'in 7.776 kelimelik listesiyle:
| Kelime sayısı | Güç (bit) | Ne için? |
|---|---|---|
| 5 | 64,6 | Yetersiz kalabilir |
| 6 | 77,5 | En az bu kadar |
| 7 | 90,5 | Şifre yöneticisinin ana şifresi için önerimiz |
Nasıl üretilir?
En kolayı şifre yöneticinin parola üreteci: Bitwarden ve diğerleri kelime parolası üretebilir. Türkçe kelimelerle üretmek istersen Parola Üretici'mizi kullanabilirsin. Elle yapmak istersen:
- Bir zarı beş kez at, sayıları yaz. Örneğin
2-5-2-6-6. - EFF'in listesinde o sayının karşısındaki kelimeyi bul.
- İstediğin kelime sayısına ulaşana kadar tekrarla.
Beğenmediğin kelime için zarı yeniden atma, güç rastgelelikten gelir. Listenin İngilizce olması sorun değil, kelimeleri anlaman gerekmiyor. Türkçe kelime istersen Parola Üretici'mizin 2.048 kelimelik listesini kullanabilirsin. Liste daha kısa olduğu için aynı güce bir kelime fazlasıyla ulaşılır.
Şifreleri nerede saklamalı?
Şifre yöneticisinde. Tek bir güçlü ana şifre ezberlersin, gerisini o hatırlar. Ana şifreni unutursan genellikle kurtarma yolu yoktur, bu yüzden kâğıda yazıp evde güvenli bir yerde saklamak mantıklıdır.
Her şeyi aynı kasaya koyma
İki adımlı doğrulama kodlarını şifrelerinle aynı uygulamada tutarsan kasa ele geçtiğinde ikisi de gider, ikinci adımın anlamı kalmaz. Kodları ayrı bir uygulamada tut. Tek kullanımlık kurtarma kodlarını da ayrı sakla: kâğıda yaz ya da şifreli bir dosyada tut.
Kasanın şifreli bir yedeğini başka bir yerde de bulundur. Cihazın bozulur veya servise erişemezsen işine yarar.
Sık sık değiştirmeli miyim?
Hayır, gerekmedikçe değiştirme. ABD'nin standartlar kurumu NIST'in güncel rehberi de periyodik şifre değişikliğini önermiyor, yalnızca ele geçirildiğine dair bir işaret olduğunda değiştirilmesini istiyor. Sürekli değişen şifreler daha kolay unutulur, insanlar da sonuna bir rakam ekleyip geçer.
Şifre yöneticinde duran, iki adımlı doğrulaması olmayan çok önemli bir hesabın varsa, onu ara ara değiştirmek yine de zararsızdır.
Sızıntıları kontrol et
Have I Been Pwned e-postanın hangi sızıntılarda geçtiğini gösterir. Bitwarden'ın web kasasındaki Veri İhlali Raporu da ücretsizdir. Bir şifren sızdıysa onu hemen değiştir. Sonrası için Bilgilerim Sızdı rehberine bak.
Şifre yerine geçiş anahtarı kullanabildiğin yerlerde onu tercih edebilirsin: Hesap Açarken.
Kaynaklar
- Privacy Guides: Passwords Overview, konu başlıkları için başlangıç noktamız
- EFF: Kelime listesi
- NIST SP 800-63B-4
- Enzoic: NIST 800-63B Rev. 4 özeti
- Diceware listeleri
- Bitwarden: Kasa raporları
Son kontrol: 9 Kasım 2026